Sağlıklı Diş Nasıl Fırçalanır

Mehmet AKSAN
Endodonti Arş. Görv.

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI
Günlük hayatımızda beslenmek zorunlu bir ihtiyaç ve bu işlevi, ağız ve dişlerimizle yapıyoruz. Bu kadar önemli rolü olan dişlerimize ne kadar iyi bakıyoruz? Peki bakmazsak ne gibi sorunlarla karşılaşırız, yahut baksak bile doğru yapıyor muyuz? Bu konuda sizi biraz bilinçlendirmeyi umuyorum.
Yetişkin bir ağızda 28 diş, yirmilik dişlerle beraber 32 diş bulunur. Süt dişi sayısı ise 20.

SÜT DİŞLERİ
Yaklaşık 6 aylıkken sürmeye başlarlar. 2.5 – 3 yaşına kadar da tamamlanmış olurlar. Bu dişler sonra sürecek olan daimi dişler için rehberlik ederler. 6 yaşından itibaren daimi dişler sürmeye başlar. Süt dişlerinin erken kaybı yerine gelecek dişlerde çapraşıklıklara neden olabilir, bazı dişlerin yolunu kapatıp gömülü kalmasına neden olabilir. Süt dişinde oluşan bir lezyon, alttaki daimi dişi etkileyebilir. Bu yüzden çocuklarda ağız bakımı ilk diş çıktığı andan itibaren başlamalıdır. Parmak fırçalar ile ya da beslenmeden sonra temiz bir tülbentle silinebilir. Çocuğun fırça tutma kabiliyeti geliştikten sonra, çocukla beraber fırçalanarak teşvik edilebilir.

YİRMİLİK DİŞLER
Birçok insanda hayatının bir döneminde rahatsızlık vermiştir. Yirmilik dişler özellikle sürerken çenede yeterli yer de yoksa ağrı yapabilir. Bazen çapraşıklıklara neden olabilir ya da tam sürmemiş yirmilik dişler yemek artıklarının sıkışması sonucu iyi temizlenmezse iltihabi lezyonlara sebebiyet verebilir. Yanındaki dişin çürümesine neden olabilir. Bu gibi nedenlerle diş hekiminize muayene olduktan sonra çekilmesi gerekebilir.

DİŞ ÇÜRÜKLERİ, DİŞ ABSELERİ VE DİŞ AĞRILARI
Dişimizi fırçalıyoruz ama diş hekimine gittiğimizde çok sayıda çürük dişimizin olduğunu fark ediyoruz. Nasıl oluştu bu kadar çürük diş? Diş çürüklerinin oluşmasında tek bir faktör etkili değil, birden fazla faktör etkilidir. Yemek yediniz ve dişinizi fırçaladınız ama siz fırçaladığınızı sanıyorsunuz. Dişlerin etkili bir şekilde temizlenmesi önemlidir ama sadece fırça değil, ara yüz fırçası, diş ipi, gerekirse gargaralardan da yararlanmak ve diyetimize de dikkat etmek gerekir. Diş çürükleri, kabaca anlatmak gerekirse iyi temizlenmeyen yerlerde, ağızımızda her zaman bulunan bakterilerin onları tüketmesi sonucu oluşan asitin dişin sert yüzeyinde aşındırmaya sebebiyet vermesidir. Beslenme dediş sağlığı için çok önemlidir. Çok fazla şeker türevi besin daha fazla asit oluşturur.
Gelelim diş çürüğüne, evet bu bakterilerin çalışmaları sonucu çürük oluştu; peki hemen ağrı oluşur mu? Genelde oluşmaz. Çürük ilerledikçe, dişin sinir dokusuna yaklaştıkça önce soğuk ağrısı, ani bir ağrı ama geçici; daha sonra ise sıcak ağrısı ve geçmeyen bir ağrı kendiliğinden oluşan gece uykudan uyandıran bir ağrı oluşmaya başlar. Geçmeyen bir ağrı durumuna gelindiği zaman, dişe kanal tedavisi ya da çekim gerekir. Çürük ilerledikten sonra dişin sinirleri etkilenir ağrı oluşur, bu durum devam ederse enfeksiyon, kök dışına çıkarak orada bir abse oluşuma sebep olabilir ve yüzün şişmesine neden olabilir. Böyle durumlarda hekiminize giderek ağrılı dişin tedavisini yaptırmak gerekir. Abse sadece diş çürüğünden oluşmaz, diş etinin altına yemek artığı kaçması sonucu da diş absesi oluşabilir ya da sağlıksız diş etlerinde oluşan enfeksiyon sonucu da diş eti absesi oluşabilir.

DİŞ ETİ SAĞLIĞI, DİŞ ETİ KANAMASI, DİŞ ETİ ÇEKİLMESİ VE DİŞ TAŞLARI
En az diş bakımı kadar diş etlerinin bakımı da önemlidir. Diş fırçalarken sadece dişlerin üzeri değil özellikle diş ve diş etinin birleştiği yer, diş etinden dişe doğru fırçalanmalıdır. Buraların iyi fırçalanmaması önce plak oluşumuna, zamanla sertleşip diş taşı olumuna sebep olur. Peki bu taşlar ne yapar bu taşlar dişin içinde bulunduğu kemiğin erimesine ve eriyen kemik sonucu diş etlerinin çekilmesine ve bunun sonucunda desteksiz kalan dişin sallanmasına sebep olur. Sapasağlam dişler bu yüzden çekilmek zorunda kalır ve zor bir durumdur. Kemik erimesi, hem diş hekimi hem hasta için istenmeyen bir durumdur. İmplant veya protez yapılmasını zorlaştırır, ekstra operasyonlar gerektirebilir. Bazen de imkansız kılar, özellikle implant da kemik miktarı ve yapısı çok önemlidir. Bu gibi sebeplerle dişlerimizi iyi fırçalayıp düzenli aralıklarla diş hekimimize kontrole gidip diş taşı temizliği ihtiyacı varsa yaptırmalıyız, yoksa daha sonra çok daha ağır bedelleri olabiliyor.

DİŞ BEYAZLATMA
Diş beyazlatma, diş yüzeyine çeşitli ajanlar uygulanarak yapılan bir işlemdir. Dişin rengini birkaç ton açarız bu sayede. Ancak bazen bembeyaz diş isteyen hastalar için laminate tarzı uygulamalar daha uygundur. Fakat bu uygulamada dişin yüzeyi biraz aşındırılıp ince porselen uygulanır. Hepsinin kendine göre avantajı ve dezavantajı vardır. Diş beyazlatma özellikle diş hassasiyeti problemi olan hastalar için biraz daha sıkıntılı olabilecek bir işlemdir. Bu nedenle öyle sık sık yapılması tercih edilmez. Ciddi hassasiyet problemlerine sebep olabilir. Diş beyazlatması sonrası diş eski rengine geri döner ama bu süre kişinin çay kahve sigara vs. tüketimine göre değişir. Diş beyazlatmanın, ofis tipi hekim kontrolünde klinikte özel cihazlarla yapılan ve ev tipi olan hekimin verdiği talimatlarla evde uygulanan şekilde iki tipi vardır.

Mehmet AKSAN
Endodonti Arş. Görv.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir